Türkiye’de otoyol, köprü ve tünel geçişlerinde yabancı plakalı araçları yakından ilgilendiren yeni bir uygulama resmen yürürlüğe girdi. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından yapılan açıklamaya göre, kamu-özel işbirliği (KÖİ) modeliyle inşa edilen otoyol, köprü ve tünellerde yabancı plakalı araçların ödemediği geçiş ücretleri artık doğrudan gümrük kapılarında tahsil edilecek.
Bu düzenleme ile birlikte, Türkiye genelindeki tüm otoyollar yabancı plakalı araçlar açısından tek bir sistem altında toplanmış oldu. Daha önce yalnızca KGM tarafından işletilen otoyollarda uygulanan tahsilat yöntemi, artık KÖİ kapsamındaki projeleri de içine alacak şekilde genişletildi.
Uygulama Nasıl İşleyecek?
KGM’nin duyurusuna göre, yabancı plakalı araçlar Türkiye’ye giriş yaptıkları gümrük kapılarından HGS kartlarını temin edebilecek. Araç sahipleri, otoyol, köprü veya tünel geçişlerini HGS üzerinden gerçekleştirecek. Ancak geçiş ücretinin ödenmemesi durumunda sistem devreye giriyor.
Ödenmeyen geçiş ücretleri, araç Türkiye’den çıkış yaparken gümrük kapısında tahsil edilecek. Bu noktada süreler büyük önem taşıyor. Geçiş tarihinden itibaren ilk 15 gün içinde ödeme yapılırsa herhangi bir ceza uygulanmıyor. Ancak bu sürenin aşılması halinde cezai yaptırımlar kademeli olarak artıyor.
Gecikmeye Göre Katlanan Cezalar
Yeni düzenlemede ceza sistemi net sınırlarla tanımlanmış durumda. Geçişten sonraki 15 ila 45 gün arasında ödeme yapılmazsa, araç sahibinden geçiş ücretinin bir katı tutarında ceza alınıyor. Eğer gecikme 45 günü aşarsa bu kez ceza, geçiş ücretinin dört katına kadar çıkıyor.
Yetkililer, özellikle yabancı plakalı sürücülerin bu süreleri dikkate almaması halinde, çıkış sırasında beklenmedik ve yüksek tutarlı ödemelerle karşılaşabileceği uyarısında bulunuyor.
Ödeme Kanalları Genişletildi
KGM, sürücülerin mağdur olmaması için ödeme kanallarını da çeşitlendirdi. Yabancı plakalı araç sahipleri, geçiş ücretlerini sadece gümrük kapılarında değil, KGM’nin resmi internet sitesinde yer alan “İhlalli Geçiş Sorgulama ve Ödeme” ekranı üzerinden de ödeyebiliyor. Ayrıca ilgili otoyol, köprü veya tüneli işleten şirketlerin kendi internet siteleri üzerinden de plaka bilgisi girilerek ödeme yapılabiliyor.
Bu sayede sürücüler, Türkiye’den çıkış yapmadan önce geçiş borçlarını kontrol edip cezasız ödeme imkanından yararlanabiliyor.
Amaç: Kayıp Kaçağı Önlemek ve Eşitliği Sağlamak
Yetkililere göre bu uygulamanın temel amacı, yabancı plakalı araçların geçiş ücretlerini ödemeden ülkeden çıkmasının önüne geçmek. Aynı zamanda yerli ve yabancı sürücüler arasında ödeme disiplini açısından eşitlik sağlanması hedefleniyor.
Son yıllarda özellikle transit geçen yabancı plakalı araçların, otoyol ve köprü geçiş ücretlerini ödemeden Türkiye’yi terk etmesi kamuoyunda sıkça tartışma konusu olmuştu. Yeni sistemle birlikte bu sorunun büyük ölçüde ortadan kalkması bekleniyor.
Sürücülere Net Uyarı
KGM, yabancı plakalı araç sürücülerine Türkiye içindeki geçiş bilgilerini düzenli olarak kontrol etmeleri çağrısında bulunuyor. Yetkililer, “Sorunsuz bir yolculuk için geçişlerinizi takip edin, süreleri aşmadan ödemenizi yapın” mesajını özellikle vurguluyor.
Yeni uygulama ile birlikte otoyol, köprü ve tünel geçişlerinde yabancı plakalı araçlar için daha sıkı, şeffaf ve merkezi bir tahsilat süreci başlamış oldu.
