Yarım asrı aşan yatırım kariyerinin ardından emekliliğe hazırlanan Warren Buffett, bugüne kadar yalnızca kazançlarıyla değil, yatırımcılara bıraktığı derslerle de adından söz ettirdi. “Omaha’nın Bilgesi” olarak anılan Buffett, her yıl Berkshire Hathaway hissedarlarına yazdığı mektuplarda hem kendi hatalarını açıkça anlattı hem de uzun vadeli yatırımın pusulası sayılan ilkeleri paylaştı. Küçük birikimleri zaman içinde büyütmek isteyenler için bu tavsiyeler bugün hâlâ yol gösterici niteliğini koruyor.
İyi işletmeyi, makul fiyata bulmak her şeyden zor
Buffett’a göre yatırımın özü, “harika bir şirketi makul bir fiyatla” satın alabilmek. 1980’li yıllarda yazdığı mektuplarda, Berkshire Hathaway’i ilk aldığı dönemde yaptığı hataları itiraf eden ünlü yatırımcı, kötü bir işi ucuz diye almanın uzun vadede pahalıya mal olduğunu vurguladı. Ona göre yatırımcıyı gerçekten zengin eden, iş modelini anlayabildiği ve sürdürülebilir kârlılığı olan şirketlerdir.
Satın almalarda nakit, hisseden daha değerlidir
1990’ların sonunda yapılan büyük bir satın almayı yıllar sonra “ciddi bir hata” olarak tanımlayan Buffett, şirket alımlarında hisse vermek yerine nakit ödeme yapılmasını savundu. Kendi ifadesiyle, hisseyle ödeme yapmak çoğu zaman yatırımcının gelecekteki kazancını başkalarıyla paylaşması anlamına geliyor. Bu yüzden nakit, ona göre en güçlü pazarlık aracıdır.
Tek yöne değil, çift kanallı büyümeye odaklanın
Buffett, yalnızca borsada hisse almanın yeterli olmadığını, aynı zamanda gerçek işletmelere sahip olmanın da sermayeyi güçlendirdiğini savunur. Hisse yatırımı ile doğrudan şirket satın alımlarını birlikte yürüten bu strateji, riskleri dağıtırken getiriyi artırma potansiyeli sunar.
Korku ve açgözlülüğü tersine okuyun
En çok alıntılanan sözlerinden biri, yatırım psikolojisinin özeti gibidir: “Başkaları açgözlüyken korkun, başkaları korkarken açgözlü olun.” Buffett’a göre piyasalarda korku ve coşku dalgaları kaçınılmazdır. Gerçek fırsatlar ise genellikle panik dönemlerinde ortaya çıkar; önemli olan bu anlarda soğukkanlı kalabilmektir.
Satın almalar çoğu zaman hissedara zarar verir
Buffett, şirket birleşmeleri ve satın almaları konusunda son derece temkinlidir. Ona göre pek çok CEO, eldeki fazla parayı değerlendirme baskısıyla ego ve aceleyle yanlış kararlar alır. Disiplinsiz büyüme, kısa vadede alkış alsa da uzun vadede hissedar için yıkıcı olabilir.
Zor zamanlar gerçek gücü ortaya çıkarır
Sigortacılık faaliyetlerinde yaşanan büyük felaketleri örnek gösteren Buffett, krizlerin şirketlerin gerçek dayanıklılığını gösterdiğini söyler. Ünlü benzetmesiyle, “Sular çekildiğinde kimin çıplak yüzdüğünü görürsünüz.” Sağlam bilanço ve doğru risk yönetimi, fırtınalarda ayakta kalmanın anahtarıdır.
Fırsat yağmuruna hazırlıklı olun
Buffett’ın uzun vadeli hedefi her zaman piyasanın üzerinde getiri sağlamak oldu. Bunun için de güçlü bir nakit pozisyonunu şart gördü. Büyük kriz anlarında ortaya çıkan fırsatları anlatırken, “Altın yağmaya başladığında çay kaşığıyla değil, leğenle koşmak gerekir” ifadesini kullandı. Yani beklemek kadar, doğru anda cesur olmak da önemlidir.
Deneyime dayalı yetki devri
Berkshire Hathaway’i güçlü yöneticilere emanet eden Buffett, operasyonel detaylardan çok doğru insanları seçmeye odaklandı. Emekliliğe hazırlanırken yönetimi Greg Abel’e devretmesi de bu felsefenin doğal bir uzantısı olarak görülüyor.
