E-ticaret ve hızlı teslimat sektöründe çalışan esnaf motokuryelerin gelirleri bir kez daha yukarı çekildi. Market ve yemek siparişlerini dağıtan kuryelerin saatlik, paket başı ve kilometre bazlı ücretlerine yapılan yeni düzenlemelerle birlikte brüt kazançlar ortalama 118 bin lira seviyesine ulaştı. Çalışma saatleri ve sipariş sayısı arttıkça, bu rakamların çok daha yukarılara çıkabildiği belirtiliyor.
Yeni tarifeye göre saatlik açılış ücretlerinde yüzde 27 ile yüzde 47 arasında değişen artışlar yapıldı. Haftanın ve günün saatine göre farklılaşan bu ücretlerde, en düşük kazanç pazartesi günü 14.00–17.00 saatleri arasında 51 lira olarak uygulanıyor. Gece saatlerinde ise tablo tamamen değişiyor. 02.30 ve sonrasında saatlik ücret 92 liraya kadar çıkarken, pazar günleri bu rakam 100 liraya ulaşıyor. Böylece yoğun saatlerde çalışan kuryeler için saatlik gelir ciddi biçimde yükselmiş oluyor.
Toplu sipariş ve kilometre ücretleri de arttı
Sadece saatlik ücretler değil, çoklu sipariş bedelleri de önemli ölçüde güncellendi. Toplu siparişlerde yüzde 24 ile yüzde 47 arasında artış yapılırken, en düşük çoklu sipariş ücreti 25,5 liraya, en yüksek ise 50 liraya çıktı. Özellikle aynı rotada birden fazla teslimat yapan kuryeler için bu artış, günlük kazançları doğrudan etkiliyor.
Kilometre başına ödenen ücretlerde de dikkat çekici bir yükseliş var. 0–3 kilometre arası teslimatlarda ücret 5,1 liradan 6,5 liraya, 3–5 kilometrede 5,3 liradan 6,7 liraya, 5–6 kilometrede 5,6 liradan 7,1 liraya çıkarıldı. 6 kilometre ve üzerindeki teslimatlarda ise kilometre başı ödeme 7,8 liraya yükseldi. Ayrıca mağazadan müşteriye 6 kilometreyi aşan tekli siparişlerde kış ayları boyunca geçerli olmak üzere 30 liralık ek kazanç kampanyası uygulanıyor.
Günlük kampanyalarla kazanç katlanıyor
Günlük hedef kampanyaları da yeniden düzenlendi. Buna göre 20 siparişi tamamlayan bir kurye 620 lira ek gelir elde ederken, 42 siparişte bu rakam 1.610 liraya, 54 siparişte 2.270 liraya, 70 siparişte 3.450 liraya kadar çıkıyor. Günlük 82 siparişi tamamlayan bir esnaf kurye ise 4.400 liralık kampanya gelirine hak kazanıyor.
Ortalama bir hesapla, günde 42 sipariş dağıtan bir motokuryenin haftalık kazancı yaklaşık 29 bin 400 lirayı buluyor. Saatlik gelir ortalaması 452 lira seviyesinde gerçekleşirken, aylık ciro 117 bin 600 liraya ulaşıyor. Daha uzun saatler çalışan ve yoğun zamanları tercih eden kuryelerde bu rakamlar çok daha yüksek olabiliyor.
Kayıt dışılık ve vergi tartışması
Yüksek kazançlara rağmen sektörde ciddi sorunlar da yaşanıyor. Esnaf kuryelerin kendi aralarında oluşturduğu sosyal medya gruplarında yasa dışı fatura temini tekliflerinin yaygınlaştığı ifade ediliyor. Bazı kuryelerin vergi yükünden kaçınmak için yüzde 1–3 komisyon karşılığında fatura satın aldığı, bunun da büyük vergi kayıplarına yol açtığı belirtiliyor.
Bunun yanında, e-ticaret platformlarına bağlı olmadan restoran, çiçekçi ya da küçük işletmelere yakın mesafe teslimat yapan kuryelerin bu işler için fatura kesmediği, elde edilen gelirin büyük kısmının kayıt dışı kaldığı dile getiriliyor. Aylık kazançları 100 bin lirayı aşmasına rağmen BAĞ-KUR primlerini ödeyemeyen ve vergi borçları biriken kuryelerin, icra riski nedeniyle taşeron firmalara yöneldiği de sektörde konuşulan başlıklar arasında.
Uzmanlar uyarıyor
Uzmanlar, esnaf kurye olmak isteyenlerin bu işe başlamadan önce vergi mevzuatını öğrenmesi, kazanç kadar riskleri de hesaplaması ve yasal çerçevede hareket etmesi gerektiğini vurguluyor. Uzun çalışma saatleri, yoğun trafik ve olası kazalarda doğabilecek tazminat sorumluluklarının da göz ardı edilmemesi gerektiği hatırlatılıyor.
