Türkiye’nin elektrik altyapısında uzun süredir hazırlıkları yapılan kapsamlı dönüşüm için takvim netleşti. Enerji sektörünün dijitalleşme adımlarının merkezinde yer alan Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS), 2026 yılı itibarıyla sahaya inecek. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan’ın açıklamaları, klasik elektrik sayaçlarının yerini tamamen yeni nesil akıllı sistemlere bırakacağını ortaya koydu.
Enerji yönetiminde “Dağıtım 2.0” olarak adlandırılan bu yeni dönem, yalnızca sayaç değişimini değil, elektrik şebekelerinin çalışma mantığını kökten dönüştürmeyi hedefliyor. Erdoğan, 1 Ocak itibarıyla başlayacak yeni tarife dönemiyle birlikte dağıtım altyapısında daha esnek, daha dayanıklı ve kullanıcı odaklı bir yapıya geçileceğini vurguladı.
Dağıtım 2.0 vizyonu neden gerekli oldu
Son yıllarda yaşanan aşırı sıcaklar, ani soğuk dalgaları ve iklim kaynaklı olağanüstü hava olayları, mevcut elektrik şebekelerinin sınırlarını zorladı. Buna ek olarak elektrikli araçların hızla yaygınlaşması ve şarj altyapısına olan talebin artması, şebekelerin anlık yükleri daha iyi yönetmesini zorunlu hale getirdi. 2025 yazında bazı bölgelerde trafolarda yaşanan aşırı yüklenmelerin önemli bir uyarı olduğunu belirten Erdoğan, bu deneyimlerden ders çıkarıldığını ve 2026’ya çok daha hazırlıklı girileceğini söyledi.
Yeni sistemle birlikte arıza tespiti daha hızlı yapılabilecek, kesinti süreleri azaltılacak ve enerji akışı gerçek zamanlı olarak izlenebilecek. Böylece hem dağıtım şirketleri hem de tüketiciler için daha öngörülebilir bir yapı kurulacak.
MASS için saha çalışmaları 1 Mart 2026’da başlıyor
Milli Akıllı Sayaç Sistemi’nin uygulama takvimi de netleşmiş durumda. 1 Mart 2026 tarihinden itibaren saha çalışmalarına başlanacak. İlk etapta yıllık elektrik tüketimi 10 megavatsaatin (10.000 kWh) üzerinde olan aboneler ile ortak pano kullanılan siteler, iş merkezleri ve ticari alanlar öncelikli olacak.
Bu ilk fazda yaklaşık 4 milyon elektrik sayacının değiştirilmesi planlanıyor. Proje, sadece eski bir cihazın sökülüp yenisinin takılması olarak görülmüyor. Aksine, tüketim verilerinin anlık olarak izlenebildiği, kayıp-kaçak analizlerinin yapılabildiği ve enerji yönetiminin merkezi olarak optimize edildiği bütüncül bir sistem kurulması amaçlanıyor.
Vatandaşa ek maliyet çıkmayacak
Kamuoyunda en çok merak edilen başlıklardan biri de bu dönüşümün tüketicilere yansıyıp yansımayacağı oldu. Erdoğan, bu konuda net konuştu. Akıllı sayaç dönüşümünün tamamen bir şebeke yatırımı olduğunu belirten Genel Sekreter, vatandaşların sayaç değişimi için hiçbir bedel ödemeyeceğini açıkladı.
Dağıtım şirketleri, sayaçları kendi yatırım bütçeleri kapsamında temin edecek ve montaj süreçlerini yürütecek. Süreç, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde denetlenecek ve maliyetler abonelere fatura edilmeyecek.
Milli teknoloji vurgusu dikkat çekiyor
MASS projesi, ilk aşamada bir AR-GE çalışması olarak başladı. Bugün gelinen noktada ise yerli teknolojiye dayalı, milli ekonomiye katkı sunması hedeflenen büyük bir operasyona dönüşmüş durumda. Mevcut hesaplamalara göre bir akıllı sayacın maliyeti 30-40 dolar bandında bulunuyor. Ancak uzun vadeli hedef, sayaçların içindeki tümleşik devreler ve çiplerin de Türkiye’de üretilmesi.
Bu sayede enerji teknolojilerinde dışa bağımlılığın azaltılması ve Türkiye’nin kendi akıllı şebeke donanımını geliştiren ülkeler arasına girmesi amaçlanıyor. İhale süreçlerinin tamamlanmasının ardından, 2027 itibarıyla projenin ekonomik etkilerinin daha net biçimde ortaya konması bekleniyor.
