Hükümet, uzun süredir çalışma hayatının dışında kalan ve kamuoyunda “ev genci” olarak bilinen milyonlarca genç için kapsamlı bir istihdam planını devreye almaya hazırlanıyor. Ne eğitimde ne de istihdamda bulunan 15-29 yaş aralığındaki gençleri hedefleyen yeni programla, üç yıl içinde yaklaşık 3,5 milyon gencin iş gücüne kazandırılması amaçlanıyor. “Gençlerin Üretim Çağı (GÜÇ)” adı verilen bu hamlenin detayları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuna açıklanacak.
Ev Genci Kimdir, Neden Artıyor?
Uluslararası literatürde NEET olarak tanımlanan bu grup, herhangi bir eğitim programına devam etmeyen, çalışmayan ve mesleki kurs ya da stajlara da katılmayan gençlerden oluşuyor. Türkiye’de bu grubun sayısının yaklaşık 5 milyona yaklaştığı belirtiliyor. Uzmanlara göre, alınan eğitimin iş piyasasının talepleriyle örtüşmemesi, uzun süreli iş arama süreçlerinin yarattığı umutsuzluk ve özellikle büyük şehirlerde yaşam maliyetlerinin yükselmesi bu tabloyu derinleştiriyor. Asgari ücretle geçinmenin zorlaşması, birçok genci aile evinde kalmaya ve iş hayatından uzak durmaya itiyor.
İş Gücü Piyasası Baştan Sona Analiz Edilecek
Yeni istihdam hamlesinin temel ayaklarından biri, iş gücü piyasasının düzenli olarak analiz edilmesi olacak. Hangi sektörde ne kadar açık iş bulunduğu sahada yapılacak araştırmalarla tespit edilecek. Bu veriler doğrultusunda gençler, ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilecek. İŞKUR’un iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri öncelikli olarak devreye sokulacak, gençlerin bireysel profillerine uygun kariyer planları oluşturulacak.
Eğitimden Girişimciliğe Kadar Geniş Destek Paketi
Program kapsamında mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları ve girişimcilik destekleri önemli ölçüde artırılacak. Özellikle dijital pazarlama, yazılım, veri analizi gibi geleceğin mesleklerine yönelik kısa süreli ve yoğun eğitimler öne çıkacak. Mevcut becerileri güncelliğini yitirmiş gençler için yeniden eğitim programları uygulanacak. İşe alınan gençlerin sigorta primlerinin bir kısmı devlet tarafından karşılanarak işverenlerin istihdam iştahı artırılacak.
Esnek Çalışma Modeli Meclis Gündeminde
Genç istihdamını artırmak amacıyla yasal düzenlemeler de hazırlanıyor. Esnek ve saatlik çalışma modellerini içeren yasa teklifinin Meclis’e sunulması planlanıyor. Bu düzenlemelerle yalnızca gençler değil, ev kadınları ve atıl iş gücünde bulunan diğer gruplar da çalışma hayatına dahil edilecek. Evden çıkmayan gençler için kısmi süreli çalışma modeliyle iş piyasasına geçiş hedefleniyor.
Uzaktan Çalışanlara Sosyal Güvence
Dijital platform çalışanları, motokuryeler ve evden çalışanlar için de önemli adımlar atılacak. İş yeri ve çalışma kavramları yeniden tanımlanarak bu kesimler sosyal güvenlik kapsamına alınacak. Uzaktan çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği güvencesi sağlanacak, çalışma saatleri işverenlerle yapılacak sözleşmelerle netleştirilecek.
Part-Time Çalışana Emeklilik Kapısı
Programın en dikkat çeken başlıklarından biri de emeklilik sistemi. Gelir bazlı yeni modelle, yarı zamanlı ve saatlik çalışan gençlerin emeklilik yolu açılacak. Yıllarca prim günü bekleme zorunluluğu yerine, elde edilen gelir üzerinden daha esnek bir prim sistemi kurulacak. Yılın belirli dönemlerinde çalışan gençler de uygun koşullarla emeklilik hakkı kazanabilecek.
